1806
n
Nizam-ı Cedit ordusu, Anadolu’dan Üsküdar’a
geldi (2 Haziran).
n
Veziriazam Hafız İsmail Paşa görevden alındı,
yerine Keçiboynuzu Ağa İbrahim Hilmi Paşa getir-
ildi (14 Kasım).
n
Sırplar, Belgrad’ı ele geçirdi (13 Aralık).
n
Rusya’ya savaş ilân edildi (22 Aralık).
n
İstanbul Göksu’da günümüzde Küçüksu Çeşmesi
olarak bilinen, III. Selim’in annesi Mihrişah Sultan
adına yaptırılan Mihrişah Valide Sultan Çeşmesi
açıldı.
III. Selim’in, annesi Mihrişah Sultan için 1806’da yaptır-
dığı bu meydan çeşmesi, Boğaziçi yaşamında, Göksu ve
Küçüksu dereleri arasındaki ünlü mesirenin varlığına
bağlı olarak İstanbul literatüründe özel bir yer taşır.
III. Selim’in, 1792’de Küçüksu Kasrı’nı tamir ettirdikten
sonra arkasındaki ağaçlık mesirenin deniz kıyısına yap-
tırdığı bu pitoresk çeşme, Boğaziçi resimlerini en çok
süsleyen yapılardan biridir. Fakat Küçüksu Çeşmesi sa-
dece Boğaziçi’ndeki konumundan dolayı değil, tasarımı
ve üslubu ile de İstanbul’un su mimarisinde barok ve
ampir üslupları arasındaki geçiş dönemi bezemesi açı-
sından da üzerinde durulması gereken bir anıttır.
III. SEL‹M DÖNEM‹ OLAYLARI
KABAKÇI MUSTAFA ‹SYANI VE
III. SEL‹M’‹N TAHTTAN ‹ND‹R‹LMES‹
III. Selim’in tahta ç›kmas› ile bafl-
latt›¤› yenilikleri, yeniçeriler, din
adamlar› ve esnaf, ç›karlar›na uygun
bulmuyorlard›. Bu nedenle yap›lan
tüm yenilik hareketlerine karfl› ç›kmak-
tayd›lar. 1806’da Rusya ile bafl-
layan savafl nedeniyle ordu-
nun ‹stanbul’da bulunmay›-
fl›, yenilik hareketlerine
karfl› olanlara f›rsat
verdi. Baflta, dönemin
fleyhülislâm› Abdul-
lah Efendi ve veziri-
azam kaymakam› Kö-
se Musa Pafla olmak üze-
re, harekete geçtiler. Bu s›rada III. Selim, Rumelikava-
¤›’ndaki yeniçerilere Nizam-› Cedit elbisesi giydirilmesine
karar verdi. Bunun üzerine Ataullah Efendi ve Köse Mu-
sa Pafla’n›n k›flk›rtmas› üzerine yeniçeriler, Kabakç› Mus-
tafa ad›nda bir yeniçerinin baflkanl›¤›nda ayakland›lar.
Köse Musa Pafla, isyan›, III. Selim’e önemsiz bir olay-
m›fl gibi duyurdu. Nizam-› Cedit askerlerine de k›fllalar›n-
dan ç›kmamalar›n› emretti. Daha sonra topçular ve cebe-
ciler de isyanc›lara kat›ld›lar. III. Selim isyan› ö¤renince bir
çat›flmaya yol açmamak için, Nizam-› Cedit
askerinin kald›r›ld›¤›n› ilân etti. Ancak, asi-
ler bununla yetinmediler ve Nizam-› Cedit’e
taraftar olanlar›n idam›n› istediler. Kentte
günlerce süren terör sonunda kaçamayan Ni-
zam-› Cedit askerleri yakalan›p öldürüldüler.
Say›lar› onbinleri bulan ayaklanmac›lar karfl›-
s›nda derin üzüntü duyan padiflah, kendisine
önerilen tüm tedbirleri reddetti. 1807 senesinin
29 May›s›nda sekbanbafl›na, ayaklanman›n
kendisine karfl› yap›ld›¤›n› söyleyip fiehzade
Mustafa’ya, gelip kendi yerine tahta ç›kmas›n›
söyleyerek, tahttan ayr›ld›.
Saray› kuflatan ve III. Selim’in tahttan indirilme-
sine yol açan asiler, IV. Mustafa tahta ç›kt›ktan son-
ra yenilik hareketlerinden yana olanlar›n ço¤unu öl-
dürdüler. Kaçabilenler, Rusçuk Âyan› Alemdar Mus-
tafa Pafla’ya s›¤›nd›lar.
Y
‹ RM ‹
S
E K ‹ Z ‹ N C ‹
O
SMAN L I
P
AD ‹ fi AH I
I I I
.
S
EL‹M
III. Selim’in, annesi Mihriflah Sultan ad›na yapt›rd›¤› Küçüksu Çeflmesi olarak an›lan
Mihriflah Sultan Çeflmesi’nde han›mlar
(Resim: Brindesi)
III. Selim
