1822
n
Yunanistan, bağımsızlığını ilân etti (13 Ocak).
Yunan isyanının merkezi olan Mora’daki Pidavro kasa-
basına yakın bir ormanda toplanan millî meclis,Yunanis-
tan’ın bağımsızlığını ilân etti.
n
Sakız adasında isyan çıktı. (23 Mart).
Yunan isyanının etkisiyle Sakız’da çıkan isyan, Osmanlı
kuvvetleri tarafından bastırıldı.
n
Veziriazam Hacı Salih Paşa görevden alındı,
yerine İstanbul Boğazı muhafızı Hamdullah Paşa
getirildi (10 Kasım).
n
YanyaMutasarrıfı Tepedelenli Ali Paşa öldürüldü.
1774’teYanya’da doğan Tepedelenli Ali Paşa,Tepedelen
mütesellimi Veli Paşa’nın oğludur. 1785’te Yanya muta-
sarrıflığına getirilen Tepedelenli Ali Paşa, bölgesindeki
Dağlı ve Kırcalı eşkıyasını temizlemede, Pazvantoğlu
ayaklanmasını bastırmada önemli rol oynadı. Tepede-
lenli, bu hizmetlerine karşılık, çocuklarına da önemli gö-
revler sağladı. Bütün bunların sonucunda Güney Arna-
vutluk ile Yunanistan’ı,Tepedelenli ailesinin yurtluğu du-
rumuna getirdi. Rumeli’de “Yanya Sultanı” diye anılanTe-
pedelenli Ali Paşa’nın başına buyruk hareketleri, Babı-
âli’yi rahatsız etmeye başlayınca II. Mahmut,Tepedelen-
li’yi görevden aldı. Padişahın buyruğunu dikkate alma-
yan Tepedelenli, Etniki Eterya Cemiyeti ile işbirliği yap-
mak için bağlantı kurdu. Mora,Adalar, Sırbistan, Eflâk ve
Boğdan’da genel bir ayaklanma çıkarmak üzere eylem-
lere girişti.Tepedelenli’nin bu faaliyetleri haber alınınca,
hakkında “hain” sıfatıyla idamına ferman çıktı. Bunun
üzerine Tepedelenli, Osmanlı yönetimine karşı resmen
ayaklandı (20 Ağustos). Hükûmet kuvvetlerine karşı
16 ay direnenTepedelenli ve oğulları, sonunda teslim ol-
dular ve öldürüldüler.
II. MAHMUT DÖNEM‹ OLAYLARI
YEN‹ÇER‹ OCA⁄I KALDIRILIYOR
II. Mahmut, bu arada yeni bir ordu kurma giriflimini
yeniden gündeme getirdi. Bat›l› anlamda bir e¤itim gör-
mek istemeyen yeniçerilere ra¤men Eflkinci Oca¤› kurul-
du. Yeni askere yeni üniforma ve silâh verilip talimlere
bafllan›ld›. Eflkinci Oca¤›, yeniçeri ortalar›ndan (bölük)
seçilen kiflilerden oluflmufltu. Bu arada yeniçerilere gü-
venmeyen padiflah ve hükûmet, yeni bir isyana karfl›
topçu, humbarac›, l⤛mc› ve tersane ocaklar›n›n deste¤i-
ni sa¤lad›.
Eflkinci Oca¤›’nda talime baflland›ktan k›sa
bir süre sonra yeniçeriler, “biz bu talimi isteme-
yiz” diyerek ayakland›lar. Saray bu kez isya-
na karfl› haz›rl›kl›yd›. Devlete ba¤l› ka-
lan ocaklar saraya ça¤r›ld›. II. Mahmut,
tüm ‹stanbul halk›n›n yeniçerilerle sa-
vafla kat›lmalar›n› sa¤lamak için san-
cak-› flerifi ç›kartt›. Ba¤l› ocaklar ve si-
lâhland›r›lan halk, yeniçerilerin Et-
meydan›’ndaki k›fllalar›n› kuflatt›lar.
Yap›lan mücadele sonucunda yeniçerilerin
büyük k›sm› öldürüldü. Yakalananlar
idam edildi. Böylece 15 Haziran 1826’da
Yeniçeri Oca¤› kald›r›ld›. Bu olaya
“Vak’a-i Hayriye” (Hay›rl› Olay) dendi.
O
T U Z UN C U
O
SMAN L I
P
AD ‹ fi AH I
I I
.
M
AHMU T
470
Türk - Yunan Deniz Savafl›
Tepedelenli Ali Pafla
