1825
n
İbrahim Paşa ordusu Mora’ya çıktı (24 Şubat).
Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa’nın oğlu İbrahim Paşa ko-
mutasındaki Mısır donanması, Mora’nın güneyindeki
Modon Kalesi önlerine asker çıkardı.
1826
n
Nusretiye Camii ibadete açıldı (8 Nisan).
n
Yeniçeri Ocağı kaldırıldı (15 Haziran).
n
İstanbul Hocapaşa’da yangın çıktı (2 Ağustos).
36 saat süren yangın sonunda Babıâli binası dahil
olmak üzere, İstanbul’un büyük bir bölümü kül oldu.
n
Tarihçi Şanizade Mehmet Ataullah Efendi öldü.
Türk bilim adamı ve tarihçi Ataullah Efendi, 1771’de İs-
tanbul’da doğdu. Öğrenimini Süleymaniye Medrese-
si’nde tamamladı. Mühendishane-i Berri-i Hümayun’da
geometri ve astronomi okudu. Mühendislik, kadılık gibi
görevlerde bulunduktan sonra, Mütercim Âsım’ın ölümü
üzerine vakanüvisliğe getirildi (1819). Lâtince tıp terim-
lerini Türkçeye çevirdi. Arapça ve Farsçayı da çok iyi bi-
len Şanizade, müzikle de ilgilendi. Tıp konusunda
“Mir’atül Etıbbâ” ve “Mir’atül Eban”, anatomi üzerine
“Mi’yarül Etıbbâ” ve fizyoloji üzerine “Usûlül Tabia” gibi
eserleri vardır. En ünlü eseri ise 1808-1821 arası olay-
larını içeren dört ciltlik “Şanizade Tarihi”dir.
Sarayın hekimbaşısı Behçet Efendi’nin etkisiyle görev-
den alındı (1824).Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması ve tek-
kelerin kapatılması sırasında, Bektaşî olduğu gerekçesiy-
le Tire’ye sürgün edildi. Mezarı Tire’de bulunmaktadır.
II. MAHMUT DÖNEM‹ OLAYLARI
O
T U Z UN C U
O
SMAN L I
P
AD ‹ fi AH I
I I
.
M
AHMU T
PAD‹fiAHLAR ALBÜMÜ
472
ASAK‹R-‹ MANSURE-‹ MUHAMMED‹YE
ORDUSU KURULDU
II. Mahmut, Yeniçeri Oca¤›’n›n kald›r›lmas›ndan sonra
yay›mlad›¤› emirle, “Asakir-i Mansure-i Muhammediye”
ad›yla yeni bir ordu kuruldu¤unu ilân etti. Komutanl›¤›na
“serasker” unvan› ile eski yeniçeri a¤alar›ndan A¤a Hüse-
yin Pafla’y› atad›. Yeni ordu, önce ‹stanbul’da “tertip” ad›
verilen sekiz alay olarak kuruldu. Asker, üniforma olarak
dar ceket, topuklara kadar inen pantolon ve potin giyiyor-
du. Serpufl olarak fes kabul edilmiflti. Askerler tüfek ve k›-
l›ç tafl›yordu. Ordunun mevcudu, II. Mahmut’un son dö-
nemlerinde 118.400 kifliye ulaflt›. Orduya girenler 12 y›l
askerlik yapmak zorundayd›. Orduyu e¤itmek amac›yla
Prusya’dan piyade, topçu ve süvari subaylar› getirtildi.
Avrupa’daki harp okullar›na ö¤renciler gönderildi.
OSMANLI - RUS SAVAfiI BAfiLADI
Navarin Olay›’ndan sonra ‹ngiltere ve Fransa siyasî
iliflkilerini keserken, Rusya savafl ilân etti (1828).
Eflâk ve Bo¤dan’› iflgal eden Ruslar, h›z-
la Tuna’ya do¤ru ilerlerken, do¤udan da
sald›r›ya geçerek Kars ve Ardahan’› ele
geçirdiler. 1829’da Rus ilerleyifli daha h›zl› ol-
du. Do¤uda Erzurum’a giren Ruslar, bat›da Silistre’yi
alarak, Edirne’ye kadar geldiler. Bu durum karfl›s›n-
Tarihçi, hekim ve matematikçi
fianizade Mehmet Ataullah Efendi
II. Mahmut’un “Asakir-i Mansure-i
Muhammediye Ordusu
(Tablo: François Dubois,
Dolmabahçe Saray› Koleksiyonu)
