geldi. Bu antlaflma ile Osmanl› ‹mparatorlu¤u’nun d›fl ti-
caretinde kapat›lamayacak aç›klar meydana geldi. ‹ç tica-
rette de yabanc› tüccarlar›n hâkimiyeti artt›.
II. MAHMUT’UN YEN‹L‹KLER‹ KAPSAMLI VE
KALICI OLDU
Bu dönemde Divan teflkilât› kald›r›ld›. Memurlar, dahi-
liye ve hariciye diye iki k›sma ayr›ld›. Veziriazama, bafl-
vekil; sadaret kethüdas›na, dahiliye naz›r›; reisülküttaba,
hariciye naz›r› denildi. Memurlara maafl ba¤land›. Müsa-
dere usulü kald›r›ld›. Askere alman›n ve vergi toplaman›n
kurallar› belirlendi. 1831’de nüfus say›m› ve emlâk yaz›-
m› yap›ld›. 1834’te posta teflkilât› kuruldu. K›l›k ve k›ya-
fette de¤ifliklik yap›ld›. Memurlara ceket, fes ve pantolon
giydirildi. Osmanl› vatandafl› olan herkese din ve mezhep
hürriyeti tan›nd›. Yeniliklere bizzat padiflah öncülük etti.
II. Mahmut, sakal›n› k›saltarak, yeni k›yafetle ülke içinde
gezilere ç›kt›. Elçiliklerde verilen davetlere kat›l›p, opera
ve balolara gitti. Padiflah›n resminin devlet dairelerine
as›lmas›, II. Mahmut’tan itibaren gelenek hâline geldi.
E¤itim alan›ndaki yenilik, daha çok askerî amaçlara
yönelik olarak yap›ld›. 1827’de ordunun doktor ihtiyac›-
n› karfl›lamak için T›bbiye-i fiahane aç›ld›. 1831’de M›z›-
ka-y› Hümayun, 1834’te devlet memuru ve tercüman ye-
tifltirmek üzere Mekteb-i Maarif-i Adliye ve Mekteb-i Ulû-
mu Edebiye ad›nda iki orta dereceli okul aç›ld›. ‹stan-
bul’da Müslüman çocuklar için ilkö¤retim zorunla hâle
getirildi.
477
1831
n
Takvim-i Vekayi adıyla ilk Türkçe gazete
yayımlandı (1 Kasım).
II. Mahmut’un fermanıyla yayımlanan gazetenin ilk sa-
yısında II. Mahmut’un Çanakkale gezisi, Şehzade Abdül-
mecit’in derse başlama töreni, Arnavutluk isyanına ait
haberler yer aldı. İlk sayısı beş bin adet basılan gazete,
bütün devlet dairelerine, subaylara, taşradaki yöneticile-
re ve elçiliklere gönderildi. Gazetenin başına Mekke ka-
dılığı da yapmış olan Esat Efendi getirildi.
1832
n
Sisam adasına özerklik verildi (10 Aralık).
n
İbrahim Paşa komutasındaki Mısır ordusu,
Konya’da yapılan savaşta Osmanlı ordusunu
yendi.Veziriazam Reşit Mehmet Paşa esir düştü
(21 Aralık).
1833
n
Veziriazam Reşit Mehmet Paşa görevden alındı,
yerine Anadolu Valisi Mehmet Emin Rauf Paşa
getirildi (18 Şubat).
II. MAHMUT DÖNEM‹ OLAYLARI
Takvim-i Vekayi’nin ilk say›s›
II. Mahmut, Lewis’in çizgileriyle Cuma Selâml›¤›ndan ç›k›yor
