1856
n
Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak bütünlüğü,
Avrupa devletlerinin garantisi altına alındı
(15 Nisan).
n
Müttefiklerin Türkiye’deki kuvvetlerini geri
çekmeleri konusunda yeni mühlet mukavelesi
imzalandı (13 Mayıs).
n
Dolmabahçe Sarayı açıldı.
1857
n
Besarabya sınırıyla ilgili olarak Paris Antlaşması
imzalandı (19 Haziran).
n
Sadrazam Koca Reşit Paşa görevden alındı,
yerine Giritli Mustafa Nailî Paşa getirildi
(6 Ağustos).
SULTAN ABDÜLMEC‹T DÖNEM‹ OLAYLARI
495
Dolmabahçe Saray›
(Tablo: Luigi Querena, 1875)
1) Halk›n can, mal,
›rz ve namus doku-
nulmazl›¤›, din ve
mezhep ayr›m› gö-
zetilmeksizin dev-
letçe korunacak.
2) Din ve mezhep
de¤ifltirmede zorla-
ma olmayacak
3) Devlet, kiflilerin
ve topluluklar›n ta-
sarruf hukuklar›na
sayg› gösterecek.
4) Hristiyanlar› kü-
çük düflürücü de-
yim ve ifadeler kul-
lan›lmayacak.
5) Cizye kald›r›la-
cak; vergiler, din ve
mezhep fark› göze-
tilmeksizin herkes-
ten al›nacak.
6) Hristiyanlar as-
ker olabilecek; as-
kere gitmeyenler,
belli bir ücret öde-
yecekler.
7) Hristiyanlar, devlet memuru olabilecek.
8) Suçlu mülklerine devletçe elkonulmas› yöntemi kal-
d›r›lacak.
9) Ticaret, ceza ve cinayet davalar› için karma mahke-
meler kurulacak.
10) Rüflvetle ifl görmek kesinlikle yasaklanacak.
11) Bat› kültürüne önem verilecek; bilim, ö¤retmen ve
sermaye olarak Avrupa’dan yararlan›lmaya bak›la-
cakt›r.
Tanzimat Ferman›’nda oldu¤u gibi, Islahat Ferma-
n›’nda da temel düflünce, tüm yurttafllar› din ve ›rk ayr›-
m› gözetmeksizin kaynaflt›rmak ve devletin gelece¤iyle il-
gili bir Osmanl› toplumu meydana getirmekti. Bu amaca
ulaflmak için Müslümanlarla Hristiyanlar› ay›ran özellik-
leri kald›rmay› ön plânda tutan Islahat Ferman›, din, ver-
gi, askerlik, devlet memuru olabilme gibi konular› çözüm-
lemeye yöneldi.
1856 y›l›nda yay›mlanan Islahat Ferman›
