1880
n
Tanzimat edebiyatının önemli isimlerinden Ziya
Paşa öldü (18 Mayıs).
Ziya Paşa:
Asıl adı Abdülhamit
Ziyaettin’dir. 1829’da İstanbul’da
doğdu. Mekteb-i Ulum-i Edebîye’yi
bitirdi (1845). Sadaret kalemine
memur oldu. Şiirle ilgilendiği bu dö-
nemde, Divan edebiyatı türünde şi-
irler yazdı. Reşit Paşa’nın yardımıy-
la saraya kâtip olarak girdi. Âli Pa-
şa’nın sadrazamlığı sırasında sa-
raydan uzaklaştırıldı. Kıbrıs ve
Amasya mutasarrıflıkları ile Mec-
lis-i Vâlâ üyeliğinde bulundu. Meş-
rutiyet yönetimini kurmak isteyen
Genç Osmanlılar Cemiyeti’ne girdi.
Mısırlı Prens Mustafa Fazıl Pa-
şa’nın daveti üzerine Paris’e kaçtı
(1867). Bir süre sonra Londra’ya
geçti. Burada Genç Osmanlıların yayın organı olarak çık-
maya başlayan Hürriyet Gazetesi’nde Namık Kemal ile
birlikte çalıştı. Sadrazam Âli Paşa’nın ölümü üzerine İs-
tanbul’a döndü (1871). Abdülaziz’in tahttan indirilme-
sinden sonra Maarif müsteşarı oldu (1876). II. Abdülha-
mit döneminde vezir rütbesiyle Suriye valiliğine atandı.
Daha sonra Konya ve Adana valiliklerinde bulundu. Son
görevi sırasında Adana’da öldü. Şiirlerinde, Divan edebi-
yatı geleneğine bağlı kalan Ziya Paşa, yazılarında ve şi-
irlerinde zulme, haksızlığa, suiistimale, geriliğe ve gerici-
lere şiddetli eleştiriler yöneltti.
n
Sadrazam Küçük Sait Paşa görevden alındı,
yerine Ticaret ve Ziraat Nazırı Cenânîzade
Mehmet Kadri Paşa getirildi (9 Haziran).
n
Sadrazam Cenânîzade Mehmet Kadri Paşa
görevden alındı, yerine Küçük Sait Paşa getirildi
(12 Eylül).
1881
n
Almanya ve İngiltere’nin desteğini alan Fransa,
Tunus’u işgal etti (12 Mayıs).
n
Yıldız Mahkemesi’nde Mithat Paşa’nın
yargılanmasına başlanıldı (27 Haziran).
II. ABDÜLHAM‹T DÖNEM‹ OLAYLARI
fi›pka Geçidi’nde Bulgarlar›n ihanetine u¤rayan Süley-
man Pafla komutas›ndaki Osmanl› ordusu yenildi. Plev-
ne’nin düflmesinden sonra Balkanlar› geçen Rus ordusu,
Edirne’ye geldi. Bu s›rada Bulgaristan ve S›rbistan’da ya-
flayan Müslüman halk, ‹stanbul’a do¤ru göç etmeye bafl-
lad›. Ruslar›n ‹stanbul’a yaklaflmalar› üzerine II. Abdülha-
mit ateflkes istedi.
II. Abdülhamit, Ruslar›n öne sürdü¤ü bar›fl koflullar›-
n›n, Mebuslar ve Âyan meclislerinde görüflülerek bir ka-
rara var›lmas›n› önerdi. Ancak, Mebuslar Meclisi böyle bir
sorumlulu¤u almak istemedi. Kanun-i Esasî gere¤ince se-
çilen ikinci meclis, Ocak 1878 bafllar›nda topland›. Mec-
liste yenilginin getirdi¤i gerginlik nedeniyle, baflta sadra-
zam olmak üzere devlet adamlar› sert biçimde elefltirildi.
Yenilgiye u¤rayan komutanlar›n yarg›lanmalar› istendi.
Bunun üzerine II. Abdülhamit, meclisin, görevini yerine
getirmedi¤ini aç›klayarak, 13 fiubat 1878’de meclisi süre-
siz tatil etti.
AYASTEFANOS VE BERL‹N ANTLAfiMALARI
‹ngiliz donanmas›n›n Marmara Denizi’ne girmesi üze-
rine Ruslar, Ayastefanos’a (Yeflilköy) kadar ilerlediler.
Rus baflkomutan›, bar›fl görüflmelerinin Ayastefanos’ta
yap›lmas›n› önerdi. Rusya’n›n amac›, gücünü Avrupa
devletlerine ve Balkan milletlerine göstermekti. 3 Mart
1878’de Rusya ile imzalanan Ayastefanos Antlaflma-
s›’n›n önemli maddeleri flunlard›:
1) S›rbistan, Karada¤ ve Romanya’ya ba¤›ms›zl›k ve-
rilecek.
2) Tuna’dan Ege’ye kadar uzanan topraklarda Bulga-
ristan Krall›¤› kurulacak. Osmanl› memur ve askeri,
Bulgaristan’dan tamamen çekilecek.
3) Batum, Kars, Ardahan ve Do¤ubeyaz›t, Rusya’ya
b›rak›lacak.
Y›ld›z mahkemesi
Süleyman Pafla komutas›ndaki Osmanl› ordusu, fiipka Geçidi’ni aflamad›
O
T U Z
D
Ö R DÜN C Ü
O
SMAN L I
P
AD ‹ fi AH I
I I . A
B DÜ L HAM ‹ T
