1876
n
II. Abdülhamit tahta çıktı (31 Ağustos).
n
II. Abdülhamit, Eyüpsultan’da kılıç kuşandı
(7 Eylül).
Saltanat kayığı ile Dolmabahçe’den Eyüp’e geçen padi-
şah, orada kılıç kuşandıktan sonra, Eyüp’tenTopkapı Sa-
rayı’na gitmiş, yolda atalarının türbelerini ziyaret etmiş
ve Topkapı’dan tekrar kayıkla Dolmabahçe’ye geçmiştir.
n
Rusya, Osmanlı ordularının Sırbistan ve
Karadağ’daki harekâtının durdurulması hakkında,
Babıâli’ye ültimatom verdi (31 Ekim).
n
Mütercim Rüştü Paşa’nın istifa etmesi üzerine
Mithat Paşa ikinci kez sadrazam oldu
(19 Aralık).
n
İstanbul (Tersane) Konferansı açıldı. Kanun-i
Esasî (Anayasa) ilân edildi (23 Aralık).
Sırp ve Karadağ orduları yenilgiye uğrayınca, Rusya, Ba-
bıâli’ye verdiği ültimatom ile savaşın durdurulmasını is-
tedi (31 Ekim 1876).Avrupa devletleri, yeni bir savaşın
çıkmasını istemediklerinden, Balkan sorunlarını görüş-
mek üzere İstanbul’da bir konferans toplanmasını ka-
rarlaştırdılar. Konferans, Haliç Tersanesi’ndeki Bahriye
Nezareti’nde toplandı. Konferansa başkanlık eden Ha-
riciye Nazırı Saffet Paşa, Kanun-i Esasî’nin (Anayasa)
ilânı ile Avrupalıların iç işlerimize karışmalarının önlene-
ceğini umuyordu. Bu amaçla konferansın toplandığı ilk
gün Kanun-i Esasî’yi ilân ederek, bu konferansın çalış-
malarına engel olmak istedi. Fakat buna rağmen kon-
ferans görüşmeleri devam etti. Konferansa katılan Avru-
palı devletler (Rusya, İngiltere, Fransa, Avusturya, İtalya);
Sırbistan ve Karadağ’dan Osmanlı kuvvetlerinin çekil-
mesini, Bosna-Hersek ve Bulgaristan’a özerklik verilme-
sini istediler. Bu istekler, İngiliz temsilcisi Salisbury’nin ka-
bul edilmesi yolundaki tüm uyarılarına rağmen, Meşru-
tiyet’in de coşkusuyla Mithat Paşa hükûmeti tarafından
reddedildi. Bunun üzerine konferans dağıldı.
II. ABDÜLHAM‹T DÖNEM‹ OLAYLARI
I. MEfiRUT‹YET’‹N ‹LÂNI
II. Abdülhamit tahta ç›kt›¤›nda devam etmekte olan
Bosna, Hersek ve Bulgar isyanlar›na, S›rbistan ve Kara-
da¤ savafllar› da eklenmiflti. Bu ayaklanmalar› destekle-
yen Rusya, fiark Meselesi’ni kendi ç›karlar›na göre çöz-
mek için f›rsat kolluyordu. ‹stanbul’daki siyaset ve ayd›n
çevrelerinde ise anayasal ve meflrutî bir yönetime geçil-
mesi tart›fl›l›yordu. II. Abdülhamit, Yeni Osmanl›lara ver-
di¤i sözü tutarak, Mithat Pafla’y› sadrazaml›¤a getirdi.
Mithat Pafla’n›n baflkanl›¤›ndaki bir kurul taraf›ndan, Bel-
çika ve Prusya anayasalar› örnek al›narak, ilk Türk ana-
yasas› olan Kanun-i Esasî haz›rland›. Bu arada 1856 Pa-
ris Antlaflmas›’nda imzas› bulunan devletler, Balkanlar-
daki durumu görüflmek üzere ‹stanbul’da topland›lar
(Tersane Konferans›). Konferans›n ilk günü, Kanun-i
Esasî ilân edildi (23 Aral›k 1876). Konferansa baflkan-
l›k eden Hariciye Naz›r› Saffet Pafla, “‹flitti¤iniz top
sesleri, Kanun-i Esasî’nin ilân edildi¤ini bildiriyor.
Bu tarihten sonra Osmanl› Devleti, meflrutî bir
hükûmet olmufltur…” diyerek, durumu konfe-
ransa kat›lan ülkelerin temsilcilerine bildirdi.
Kanun-i Esasî’nin önemli maddeleri flunlard›:
• Padiflahl›k makam›na, Osmanl› ailesinin en yafll›
erkek evlâd› getirilir.
• Padiflah, kutsal ve sorumsuzdur.
530
Dolmabahçe Saray›’n›n Muayede Salonu’nda Kanun-i Esasî’nin
ilân›n› tasvir eden ilistrasyon
Dolmabahçe Saray›’ndaki Türk Parlamentosu’nda bir oturum
O
T U Z
D
Ö R DÜN C Ü
O
SMAN L I
P
AD ‹ fi AH I
I I . A
B DÜ L HAM ‹ T
