1891
n
Servet-i Fünun Dergisi çıktı (17 Mart).
Ahmet İhsanTokgöz tara-
fından çıkarılan haftalık
edebiyat, aktüalite ve
magazin dergisidir. II. Ab-
dülhamit’in desteği ile dö-
nemin en modern baskı
makineleri ile basıldı. Bol
resimli baskılar için Avru-
pa’dan uzman klişeci ge-
tirtildi. Bir dergi olarak
bünyesinde Recaizade
Ekrem, Halit Ziya, Nabi-
zade Nâzım gibi döne-
min birçok ünlü yazarına
yer verdi. İlk defa bir fo-
toğraf yarışması düzenle-
yerek okurların katkısını
sağlayan derginin yaptığı
bir diğer yenilik, sayfala-
rında çıplak kadın tablolarına yer vermesidir. 16 Ekim
1901’de Hüseyin Cahit Yalçın’ın Fransız İhtilâli’ni konu
alan bir çeviri yazısının jurnallenmesi sonucu kapatıldı.
n
Ahmet Vefik Paşa öldü.
Ahmet Vefik Paşa:
1823’te İstanbul’da doğdu.
Dış işlerinde görevli babasının
Paris’e gitmesi nedeniyle orta-
öğrenimine orada devam etti.
Elçilik, Valilik, Sadaret Müste-
şarlığı, Maarif Nazırlığı, Me-
busan Meclisi Reisliği gibi çe-
şitli görevlerde bulunduktan
sora 1878’de sadrazam oldu.
1879’da bu görevinden alınıp
Bursa valiliğine getirildikten
sonra tekrar sadrazamlığa
atandı. Bu görevde çok kısa
kaldı. Lehçe-i Osmanî adlı
sözlüğü ile ün yapan Ahmet
Vefik Paşa, dil ve tarih alanın-
da önemli çalışmalar yaptı.
Fransız yazar Moliére’den
yaptığı çeviri oyunlarla Türk tiyatrosunun gelişimine kat-
kıda bulundu.Valiliği sırasında Bursa’da açtığı tiyatro ile
halkın tiyatroyu sevmesine katkıda bulundu.
1892
n
Hamidiye Camii’nin yapımı tamamlandı.
Diğer bir adı da Büyükada Camii olan Hamidiye Camii,
II. Abdülhamit tarafından Büyükada’da Maden Mahal-
lesi’nde set üzerinde inşa edilmiştir. Dönemin zevkine
uygun olarak kesme küfeki taşından inşa edilmiştir. Şe-
refe ve külâhı da taştandır.
II. ABDÜLHAM‹T DÖNEM‹ OLAYLARI
539
çağrısı üzerine, arkadaşı Ziya Paşa ile birlikte Paris’e kaçtı (1867). Daha son-
ra Londra’ya geçti. Burada Genç Osmanlıların düşüncelerini yaymak için çıkarı-
lan Hürriyet Gazetesi’ni yönetti. 1870 Prusya-Fransa savaşının başlaması üze-
rine İstanbul’a döndü. 1872’de İbret Gazetesi’ni çıkardı. Burada yazdığı bir ma-
kale nedeniyle gazetesi kapatıldı, kendisi de Gelibolu mutasarrıflığı ile İstan-
bul’dan uzaklaştırıldı. İstanbul’a döndüğünde yazdığı “Vatan yahut Silistre” adlı
dramı, Osmanlı tiyatrosunda oynandı. Halk arasında büyük ilgi gören bu oyu-
nun sonrasında, Kıbrıs’a sürgün edilip Magosa Kalesi’ne hapsedildi.Abdülaziz’in
ölümünden sonra serbest bırakıldı, İstanbul’a döndü. Kanun-i Esasî’yi hazırla-
makla görevli kurulda, Ziya Paşa ile birlikte çalıştı. II. Abdülhamit’e verilen bir jur-
nal üzerine yeniden tutuklandı.Yargılama sonunda suçsuz bulunmakla beraber,
Midilli adasına sürgün edildi. Namık Kemal, Sakız adası mutasarrıfı iken bura-
da öldü. Mezarı, Gelibolu’dadır.
Servet-i Fünun dergisinin
ilk say›s›n›n kapa¤›
Ahmet Vefik Pafla
rildi. Olay›n haber al›nmas› üzerine saraya gelen polis
kuvvetleri, duruma hâkim oldular. Befliktafl karakolunda
görevli komiser Hasan, Ali Suavi’yi kafas›na sopayla vu-
rarak öldürdü. Ç›ra¤an Olay›’nda Ali Suavi dahil 21 kifli
öldü, 30 kifli yaraland›. II. Abdülhamit, Ali Suavi’yi öldü-
ren komiser Hasan’a pafla unvan› verdi.
II. ABDÜLHAM‹T’E ‹K‹NC‹ DARBE G‹R‹fi‹M‹
II. Abdülhamit’e ikinci darbe giriflimi, Kleanti Skalye-
ri-Aziz Bey komitesi taraf›ndan örgütlendi. Gizli örgütün
amac›, V. Murat’› yeniden tahta ç›karmakt›. Komitenin
baflkan› ‹stanbul’da Prodos Mason locas›n›n üstad›azam›
Kleanti Skalyeri, ikinci baflkan› ise Evkaf Nezareti’nde gö-
revli Aziz Bey’di. Komite, 1878 Temmuz ay›n-
da yap›lan bir ihbar sonunda ele geçirildi. Kle-
anti Skalyeri ve baz› üyeler, yurt d›fl›na kaçt›-
lar. Yakalananlara çeflitli hapis cezalar› veril-
di
.
‹stanbul Büyükada’daki Hamidiye Camii
