1868
n
Türk-Yunan siyasî ilişkileri kesildi (2 Aralık).
n
Babıâli,Yunanistan’a ültimatom verdi
(11 Aralık).
n
Kandilli rasathanesi kuruldu.
n
Hürriyet Gazetesi çıktı.
Türk milletinin siyasî haklarını korumak
ve meşrutiyeti kurmak için harekete ge-
çen Yeni Osmanlılar Cemiyeti, Muhbir
Gazetesi’nden bir yıl sonra Namık Ke-
mal ve Ziya Paşa’nın kalemleriyle
28Haziran 1868 yılında yine Lond-
ra’da Hürriyet adlı bir gazete çıkardı.
20 cm x 30 cm boyutlarında ve haf-
tada bir yayımlanan gazete, ilk on sa-
yısı dörder sayfa olmak üzere daha sonraki
sayılarında sayfa adedi değişerek iki yıl yayımlandı. İlk
63 sayısı Namık Kemal ve Ziya Paşa tarafından hürri-
yet, meşrutiyet, Yeni Osmanlılık ve Osmanlı Devleti’nin
sorunları üzerine yazılarla kamuoyu oluştururken,
63. sayısından sonra bu durum biraz değişti. Fikir uyuş-
mazlığı nedeniyle Namık Kemal’in gazeteden ayrılma-
sıyla Ziya Paşa tarafından çıkarılan bu dönemde Hürri-
yet Gazetesi’nde daha önceki dönemin tersine şahsî
saldırı içeren, özellikle Âli Paşa’ya yönelik bir yayın politi-
kası izlendi. Sonunda Babıâli hükûmetinin İngiliz hükû-
meti nezdindeki girişimleri sonucunda İngiliz yasalarına
aykırı yayın yaptığı gerekçesiyle kapatılıp Ziya Paşa ta-
rafından Cenevre’de çıkarılmaya devam edildi ve bir sü-
re sonra 1870’te buradaki yayın hayatına da son verdi.
1869
n
Hariciye Nazırı Keçecizade Mehmet Fuat
Paşa öldü (12 Şubat).
Keçecizade Fuat Paşa:
Şair Keçecizade İzzet
Molla’nın oğludur.Tıbbiye’yi bitiripTrablus seferi-
ne askerî doktor olarak katıldı. Dönüşte
1837’de Tercüme Odası’na girdi. Macar mülte-
ciler sorununu çözmek amacıyla 1849’da Bük-
reş’e gönderildi. 1852’de Hariciye Nazırlığı’na
atandı. 1854’te Yanya’da Yunanlılara karşı askerî başarı
kazandı. 1861’de sadrazam oldu. 1867’de Sultan Ab-
dülaziz’in Avrupa gezisine katıldı. Kalp hastalığı nedeniy-
le tedavi için gittiği Fransa’nın Nice kentinde 1869’da
öldü, İstanbul Çemberlitaş’ta kendi adıyla anılan türbe-
sine gömüldü. Fuat Paşa,Tanzimat döneminin önde ge-
len kişilerindendir. Zamanında eyalet örgütü yerine vali-
ler tarafından yönetilen vilâyet örgütünün kurulması ve
çağdaş kurumların benimsenmesi için çaba gösterdi.
n
Girit sorunu ile ilgili Paris Konferansı kararları
açıklandı (18 Şubat).
n
İstanbul’da atlı tramvay hizmete girdi (4 Eylül).
Bu tarihe kadar toplu taşıma aracı olmayan İstan-
bul’da ulaşım atla, faytonla veya yaylı arabalarla sağla-
nıyordu. Konstantin Karapano Efendi tarafından kuru-
lan İstanbul Tramvay Şirketi’nin ilk hattı Azapkapı-Ga-
lata-Tophane-Beşiktaş arasındaydı. Atlı tramvayların
yollarda ilerleyebilmesi, önde koşan ve elindeki boruyla
yayaları uyaran “vardacı”larla sağlanıyordu.
n
İmparatoriçe Eugénie İstanbul’a geldi.
SULTAN ABDÜLAZ‹Z DÖNEM‹ OLAYLARI
zam Ali Pafla, Yunanistan’› savaflla tehdit edince, Avrupa
devletleri araya girdi. 1869’da Paris’te bir kongre toplan-
d›. Al›nan karara göre; Yunanistan, adaya gönüllüler gön-
dermekten vazgeçecek ve zarara u¤rayan Müslümanlara
tazminat ödeyecekti. Ayr›ca adan›n yeni statüsünü belir-
leyen bir ferman yay›mland›. Buna göre, adan›n yönetimi
padiflah taraf›ndan valiye veriliyordu. Valinin, biri Müslü-
man di¤eri Hristiyan iki yard›mc›s› bulunacak, Girit’in iki
resmî meclisi olacakt›. Kurulacak karma meclis, tar›m, ti-
caret, endüstri ve bay›nd›rl›k ifllerini plânlayacakt›.
YEMEN ‹SYANI
Yemen, XIX. yüzy›l›n bafllar›nda, daha çok mahallî
yönetimlerin egemen oldu¤u bir bölgeydi. Devletin bölge
üzerindeki etkisi oldukça zay›flam›flt›. Bu arada ‹ngilizler,
Hindistan yolunun kontrolünü daha iyi sa¤layabilmek
için, Aden’i iflgal ederek, ülkenin denizle ba¤lant›s›n› kes-
mifllerdi. Yemen’de durumun kötüye gitti¤ini gören Bab›-
âli, Ba¤dat Valisi Mithat Pafla’ya Necid’de
Ahsa sanca¤›n› kurdurarak, Yemen’le ye-
niden ilgilenmeye bafllad›.
Hürriyet gazetesi
Keçecizade Fuat Pafla’n›n, kendi yal›s›nda verdi¤i baloyla ilgili bir tablo
Frans›z ‹mparatoriçesi Eugénie’ye Sultan Abdülaziz
taraf›ndan hediye edilen gümüfl kap
(Tablo: Feyhaman Duran)
İMPARATORİÇE EUGÉNIE İSTANBUL’DA
Sultan Abdülaziz döneminde Serkis Balyan tarafından yapılan bugünkü Beylerbeyi Sarayı’nda
ağırlanan yabancı konuklar arasında ilk büyük misafir İmparatoriçe Eugénie’dir.
Sultan Abdülaziz’in Fransa seyahatine iade olarak İmparatoriçe Eugénie 13 Ekim 1869 gü-
nü Aigle vapuru ile İstanbul limanına gelmiştir. Sadrazam tarafından Çanakkale’de karşılanan
yat, Beylerbeyi önünde demirledikten sonra Dananma-yı Hümayun, imparatoriçeyi 101 pa-
re topla selâmlamıştır. Bu sırada Sultan Abdülaziz, hünkâr elbisesi giymiş bir hâlde on iki çif-
te saltanat kayığıyla imparatoriçeyi karşılamış, onu alarak Beylerbeyi Sarayı’na götürmüştür.
İstanbul’u ziyaretinde Sultan Abdülaziz’le el ele yürüyen imparatoriçeye valide sultan tarafın-
dan paha biçilmez derecede kıymetli şeyler hediye edilmiş, o da Sultan Abdülaziz’e, pırlanta-
larla süslü bir çerçeve içinde resmini vermiştir. İmparatoriçe Eugénie, kendisine tahsis edilen
Beylerbeyi Sarayı’nın 24 numaralı odasında kalmış, bu odaya bitişik hamamı kullanmıştır. İm-
paratoriçe Eugénie, 42 yıl sonra 1911 Temmuz’unda (85 yaşında iken) tekrar İstanbul’a ge-
lerek kaldığı yerleri bir daha ziyaret etmiştir.
511
