1871
n
Şair, yazar Şinasi öldü (13 Eylül).
Şinasi
(1820 İstanbul - 1871 İstanbul) : İlköğrenimi-
ni mahalle sıbyan mektebinde ve Feyziye Okulu’nda
yaptı.Tophane Müşirliği Mektubi Kalemi’ne girdi. Arap-
ça, Farsça, Fransızca öğrendi. Maliye konusunda staj
yapmak üzere devlet hesabına gittiği Paris’te (1849),
daha çok dil ve edebiyat üzerinde çalıştı. Lamartine,
Littré, Renan gibi dönemin ünlü yazarlarıyla tanıştı. Bir
ara Société Asiatique’e üye seçildi. Fransa’dan döndük-
ten sonra bir süre Tophane Müşirliği Kalemi’nde çalıştı,
Maarif Meclisi üyeliği yaptı. Memurluğun yanı sıra ken-
dini gazete ve basım işlerine verdi. Fransızcadan man-
zumeler çevirdi ve ilk oyun denemelerine girişti. Agâh
Efendi ile birlikte ilk Türkçe gazeteyi (Tercümanı Ahval,
1860) çıkardı. Daha sonra yayımladığı Tasvir-i Efkâr
(1862) gazetesinde devlet yönetimini eleştiren yazıla-
rından ötürü Maarif Meclisi üyeliğinden çıkarıldı. İkinci
kez Fransa’ya giderken gazetenin yönetimini Namık
Kemal’e bıraktı (1865). Paris’te bulunduğu süre Jön
Türkler ile ilişki kurmaktan çekindi, siyasî çalışmalardan
uzak kalarak kendini dil ve edebiyat araştırmalarına
verdi. Dönüşünde de basım işleriyle uğraştı. Kendisin-
den önceki şairane yazma heveslerine bağlı gereksiz
süs ve abartmalara, uzun cümlelere düşkünlüğünü
düzyazıdan temizlemeye çalışarak dilin sadeleşme so-
rununu ilk kez ortaya çıkaran Şinasi, dil, makale, haber
ve düzen anlayışıyla gazetecilikte de önemli girişimler-
de bulundu. Manzume ve kasidelerinde ilk kez kullan-
dığı kavramlarla kendisinden sonraki yenilik hareketle-
rine öncülük etti.Tanzimat edebiyatının kurucularından
olan Şinasi, Batı şiirinden çeviriler yaptı ve Batı’daki
edebiyat türlerine tanıttı. “Şair Evlenmesi” (yazılışı,
1859) oyunuyla tiyatro türünde de ilk çalışmayı yaptı.
Başlıca yapıtları : “Tercüme-i Manzume” (çeviri şiirler,
1859), “Şair Evlenmesi” (bir perdelik komedi, 1860),
“Durub-i Emsal-i Osmaniye” (atasözleri, 1863),“Mün-
tahabat-ı Tasvir-i Efkâr” (seçme makaleleri, 2 cilt, ölü-
münden sonra, 1885).
SULTAN ABDÜLAZ‹Z DÖNEM‹ OLAYLARI
fiinasi
(Tablo: Feyhaman Duran)
çika Kral› II. Leopold taraf›ndan karfl›land›. Onuru-
na verilen ö¤le yeme¤inden sonra, Viyana’ya ha-
reket edildi. Sultan Abdülaziz, 25 Temmuz’da Prus-
ya Kral› I. Wilhelm taraf›ndan Coblentz’de karfl›land›.
28 Temmuz’da Viyana’ya gelen Sultan Abdülaziz’i,
Viyana istasyonunda Avusturya-Macaristan ‹mpa-
ratoru I. François-Joseph karfl›lad›. 31 Temmuz’da Vi-
yana’dan Tuna vapuru ile hareket eden Sultan Abdü-
laziz, Budapeflte, Vidin, Rusçuk ve Varna’ya u¤rad›ktan
sonra 7 A¤ustos’ta ‹stanbul’a döndü. Bu gezinin iki
yönden olumlu sonuçlar› oldu. Birincisi, Osmanl›
‹mparatorlu¤u’nun Avrupa’ya göre ne kadar
geri kalm›fl oldu¤unun bizzat Sultan
Abdülaziz taraf›ndan görülmüfl ol-
mas›; ikincisi ise, Avrupa ülkele-
rinde Osmanl› ‹mparatorlu¤u
hakk›nda olumlu bir görüflün
oluflmas›d›r.
515
