1871
n
Valide Camii yapıldı.
19. yüzyılda İstanbul’da Sultan Abdülaziz’in, annesi Per-
tevniyal Valide Sultan tarafından yaptırıldı. Aksaray’da
yapılan bu camiyi, Mimar Serkis Kalfa, Çırağan Sara-
yı’nın süslemelerinden örnek alarak hazırladı, Ortaköy
ve Dolmabahçe camilerine benzetti.
n
Sadrazam Mehmet Emin Ali Paşa
Divan-ı Hümayun kalemin-
den yetişmiş Osmanlı sadra-
zamıdır. Viyana ve Petersburg
elçiliklerinde kâtiplik, daha
sonra Mustafa Reşit Paşa’nın
Londra büyükelçiliğinde elçilik
müsteşarlığı yaptı. 1846’da
hariciye nazırı oldu. İlk sadra-
zamlığı 1852’de Mustafa Re-
şit Paşa’nın azlinden sonra
gerçekleşti. Beş kez sadrazam
olan Ali Paşa ayrıldığı dönem-
lerde de hariciye nazırlığı yap-
mıştır. Fuat Paşa’nın 1869’da
ölümü üzerine hariciye nazırlı-
ğını da üstlendi. Sadrazam ol-
duğu dönemlerde de 1856
Paris Antlaşması’nı imzalayıp
ve Islahat Fermanı’nı ilân etti.
Girit’in Yunanistan’a katılmasını
önlemiş, Fransa’nın Prusya’ya yenilmesi, Rusya’nın Kara-
deniz’in tarafsızlığını çiğnemesi üzerine 1871’de topla-
nan Londra Konferansı’nda yeni bir antlaşma imzala-
mak zorunda kaldı.
SULTAN ABDÜLAZ‹Z DÖNEM‹ OLAYLARI
YEN‹L‹KLER B‹RB‹R‹N‹ ‹ZL‹YOR
1864’te Vilâyet Nizamnamesi ve Ticaret-i Bahriye Ka-
nunu ç›kar›ld›. E¤itim alan›ndaki yeniliklerin ilki, Frans›z-
ca e¤itim yapan Galatasaray Sultanisi (Lisesi)’nin aç›lma-
s› oldu (1868). E¤itim alan›nda yeni düzenlemeler getiren
“Maarif-i Umumiye Nizamnamesi” yay›mland› (1869).
Bunu, askerî idadi ve rüfltiyelerin aç›lmas›, T›bb›ye-i Mül-
kiye Mektebi’nin ö¤renime bafllamas› izledi. Ordu için ye-
ni silâhlar al›nd›, donanma güçlendirildi. Rumeli ve Ana-
dolu demiryollar›n›n yap›m›na baflland›. Tuna ve Dicle’de
gemi iflletmesi bafllad›. fiura-y› Devlet kuruldu (1869).
Mahkemeler yeniden düzenlenerek ba¤›ms›z hâle getiril-
di. ‹dare-i Aziziye ad›yla bir denizyollar› iflletmesi kurul-
du. ‹stanbul Bo¤az›’nda gemi çal›flt›rmak üzere fiirket-i
Hayriye’ye imtiyaz verildi.
TÜRK MEDENÎ KANUNU SAYILAB‹LECEK
MECELLE HAZIRLANDI
Osmanl› ‹mparatorlu¤u’nda “Mecelle-i Ahkâm-› Adli-
ye” ad›yla 1868’de yürürlü¤e giren medenî kanun, Ah-
met Cevdet Pafla’n›n baflkanl›¤›nda toplanan bir kurul ta-
raf›ndan haz›rland›. Mecelle, Tanzimat sonras› Nizamiye
Mahkemeleri’nde uyguland›. Mecelle’nin kayna¤›n› ‹slâm
hukuku oluflturuyordu. Mecelle, bir maddelik girifl, dok-
san dokuz maddelik genel hükümler ile on alt› kitaptan
oluflmufltu. Mecelle, hukuk muhakemeleri usulü, borçlar
hukuku ve aynî haklar konusunda ilk kanun olmas› yö-
nünden önemlidir. Ancak, Mecelle’de kifli, aile ve miras
hukuku kurallar›na yer verilmemifltir.
O
T U Z
‹
K ‹ N C ‹
O
SMAN L I
P
AD ‹ fi AH I
S
U L T AN
A
B DÜ L AZ ‹ Z
516
Valide Camii
Sultan Abdülaziz döneminde Haydarpafla Çay›r›’nda baflvezir ota¤›nda yap›lan sün-
net dü¤ününü gösteren bir gravür
(Preuost L. Dumant)
Mehmet Emin Ali Pafla
PAD‹fiAHLAR ALBÜMÜ
