1902
n
Bağdat demiryolu sözleşmesi imzalandı
(21 Ocak).
Bağdat demiryolu sözleşmesi, Osmanlı yetkilileri ve Al-
man Deutsche Bank arasında imzalandı. Bağdat de-
miryolunun yapımına özel bir ilgi gösteren İmparator
II. Wilhelm, bunu Alman sanayii için yeni bir pazar ola-
rak görüyordu. Bu nedenle İstanbul’a gelerek II. Abdül-
hamit ile görüştü. II. Abdülhamit de bu demiryolu saye-
sinde güneydeki bölgelere askerî açıdan daha kolay ula-
şabilmek amacıyla, imparatorluğun varını yoğunu ipotek
ederek bu projeyi onayladı. Bundan sonra Osmanlı İm-
paratorluğu üzerinde Almanya’nın etkisi giderek arttı.
n
Tiyatrocu Güllü Agop öldü.
1840’ta İstanbul’da doğdu. İlk olarak Naum Efendi’nin
yönetimindeki ŞarkTiyatrosu’nda sahneye çıktı. 1866’da
Gedikpaşa’da “Tiyatro-yi Osmanî”yi kurdu.Türkçe oyun-
lar oynamaya önem verdi. Müslüman oyuncuların da
topluluğuna katılması için çaba gösterdi. 1870’te Sad-
razam Ali Paşa’nın desteğiyle, saraydan, on yıl boyunca
Türkçe oyun oynayacak tek tiyatro olma imtiyazını aldı.
1882’de II. Abdülhamit’in buyruğuyla Mızıka-i Hüma-
yun kadrosuna alındı. Kendi isteğiyle Müslüman oldu,
adını Yakup olarak değiştirdi. Hayatının sonuna kadar
sarayda kaldı.
1903
n
Sadrazam Sait Paşa görevden alındı, yerine
Rumeli Islahat Komisyonu Başkanı Avlonyalı
Mehmet Ferit Paşa getirildi (14 Ocak).
Avlonyalı Mehmet Ferit Paşa:
Sait Paşa’dan
boşalan Sadaret (Başbakanlık) Makamına getirildi.Aile-
si,Arnavutluk’un Avlonya kentinden olduğu için “Avlonya-
lı” diye anılan Mehmet Ferit Paşa, ünlü Tepedelenli Ali
Paşa ile de akrabaydı. Daha genç yaşlarından başlaya-
rak, çeşitli devlet görevlerinde bulundu; bir ara Gazi Os-
man Paşa’ya da kâtiplik yaptı. Padişah II. Abdülhamit
tarafından sadrazam tayin edilen Mehmet Ferit Paşa,
1908’e değin bu görevde kaldı. Genellikle,Abdülhamit’in
baskı politikasını engellemeye çalışarak, Rumeli’de baş-
layan özgürlük hareketlerine ve meşrutiyet eğilimlerine
hoşgörü ile yaklaştı.
n
Üç ay süren büyük Makedonya ihtilâli başladı
(2 Ağustos).
n
Avrupalı devletler, Makedonya ıslahatı hakkında
hazırladıkları programı Babıâli’ye verdiler
(25 Kasım).
n
Beşiktaş Jimnastik Kulübü kuruldu.
Serencebey’deki Şeyhülharem Osman Paşa’nın kona-
ğında “Beşiktaş Bereket Jimnastik Kulübü” adıyla kurul-
du. Forması kırmızı-beyaz idi. 21 Ocak 1911’de “Beşik-
taş Osmanlı Jimnastik Kulübü” adıyla tüzel kişilik ka-
zandı. Balkan savaşlarındaki yenilgi nedeniyle 1913’te,
formadaki kırmızı renk yerine, bir yas belirtisi olarak si-
yah renk seçildi.
II. ABDÜLHAM‹T DÖNEM‹ OLAYLARI
1896’da Eskiflehir-Konya demiryolu tamamland›ktan
sonra, Konya-Ba¤dat demiryolu için, Avrupa devletleri
birbirleriyle rekabete girdiler. 1898’de II. Wilhelm’in ‹s-
tanbul’a ikinci kez gelifli, Ba¤dat demiryolu iflinin Alman-
lara verilmesinde etkili oldu. Bab›âli, Almanya’ya Kudüs
ve çevresinde baz› haklar vererek, hem bölgedeki rekabe-
ti h›zland›rd› hem de Almanya’y› biraz daha kendi yan›-
na çekti. 27 Kas›m 1899’da Osmanl› hükûmeti, Kon-
ya-Ba¤dat-Basra demiryolu yap›m›n›n Almanlara verildi-
¤ini resmen aç›klad›. 18 Mart 1902’de Osmanl› hükûme-
ti ile bir Alman flirketi olan “Anadolu Demiryolu Kumpan-
yas›” aras›nda, Ba¤dat demiryolunun yap›lmas›yla ilgili
antlaflma imzaland›. Antlaflmaya göre:
• Antlaflma 99 y›l için geçerli olacak.
• Anadolu Demiryolu Kumpanyas›, yap›lacak demir-
yolunun iki yan›ndaki 20’fler km’lik alan üzerinde
bulunan tüm madenleri iflletecek, orman-
lardan yararlanabilecek ve arkeolojik
kaz›lar yapabilecek.
• Demiryolu flirketi Ba¤dat, Basra ve
Basra Körfezi’nde limanlar kurup
iflletebilecek.
Demiryolunun yap›m› ilerleyip Al-
manya, Orta Do¤u ve Basra Körfezi’ne
do¤ru yaklaflmaya bafllay›nca ‹ngiltere,
Fransa ve Rusya, Osmanl› Devleti aley-
hindeki faaliyetlerini h›zland›rd›lar.
PAD‹fiAHLAR ALBÜMÜ
546
Kayser II. Wilhelm’in, fiale Kasr-› Hümayununa gelifli
(Tablo: Zonaro)
O
T U Z
D
Ö R DÜN C Ü
O
SMAN L I
P
AD ‹ fi AH I
I I . A
B DÜ L HAM ‹ T
II. Abdülhamit
