1900
n
Plevne Kahramanı Gazi Osman Paşa öldü
(5 Nisan).
1832’deTokat’ta doğdu. Kı-
rım Savaşı’nın çıkması üze-
rine kurmay okulunu bitire-
meden teğmen rütbesiyle
Tuna cephesine gönderildi.
Savaştan sonra kurmay öğ-
renimini yüzbaşı rütbesiyle
tamamladı. Genelkurmay
Başkanlığı’nda görev aldı.
Lübnan’da görev yaparak
binbaşılığa yükseldi. Girit is-
yanının bastırılmasında bü-
yük başarı göstererek albay
oldu (1866).Yemen ve Rumeli ordularında general ola-
rak görev yaptı. 1877 Osmanlı-Rus Savaşı başlayınca,
Vidin ve Rahova’yı savunmakla görevlendirildi. Plevne
savunmasında büyük kahramanlık gösterdi. Dışardan
yardım alamayınca, yarma harekâtıyla kuşatmayı aş-
maya çalıştı. Üçüncü çemberi yarmak için savaşırken
yaralandı ve tutsak düştü (10 Aralık 1877).Ayastefanos
Antlaşması’nın imzalanmasından sonra İstanbul’a geldi.
II. Abdülhamit tarafından Yıldız Sarayı’nda kabul edile-
rek, hassa müşirliğine atandı. Daha sonra Genelkurmay
Başkanı (Serasker) oldu. 1897 Yunan Savaşı sırasında,
ordu genel müfettişi sıfatıyla Selânik’e gönderildi
(1897).Tüm resmî törenlerde padişahın yanında yer al-
dı. Öldüğünde vasiyeti uyarınca Fatih Camii’nin bahçesi-
ne gömüldü.
n
Azerbaycan okullarındaki Türk dili yasağı
kaldırıldı (29 Ekim).
II. Abdülhamit, İstanbul’a gelen İran Şahı Muzafferüddin
Kacar ile yaptığı görüşmede, Azerbaycan okullarındaki
Türk dilinin kullanılmasına ait yasağın kaldırılmasını sağ-
ladı.
n
Türkçe Sözlük Kamus-ı Türkî yayımlandı.
Şemsettin Sami’nin Türkçe sözlüğü olan Kamus-ı Türkî,
yayımlandığı dönemin yazı dilinde kullanılan Türkçe,
Arapça, Farsça ve batı kökenli dilleri kapsamaktadır.
Sözlükte yaklaşık 30 bin sözcük yer almaktadır. Günü-
müzde de önemini koruyan bir kaynaktır.
1901
n
İstanbul Sultanahmet Meydanı’ndaki Alman
Çeşmesi’nin yapımı tamamlandı (27 Ocak).
Alman İmparatoru II. Wilhelm’in 1898 yılında İstanbul’a
yaptığı ziyaretin anısına ithaf edilmiş bir anıttır. Çeşme,
II. Wilhelm tarafından yaptırılıp Osmanlı hükûmetine
teslim edildi.
n
Fransız donanması Midilli’ye asker çıkardı
(5 Kasım).
n
Sadrazam Halil Rifat Paşa öldü (9 Kasım).
n
Sait Paşa sadrazam oldu (18 Kasım).
II. ABDÜLHAM‹T DÖNEM‹ OLAYLARI
Osmanl› Devleti, Avusturya ile anlaflt›.
Yenipazar sanca¤› Osmanl›larda kal-
mak üzere, Bosna-Hersek’in, Avustur-
ya’ya ait oldu¤u kabul edildi.
ALMANYA ‹LE ‹L‹fiK‹LER
GEL‹fi‹YOR
Alman ‹mparatoru II. Wilhelm,
yeralt› ve yerüstü zenginliklerini,
Alman gezgin ve bilim adamlar›-
n›n raporlar›ndan ö¤rendi¤i Osmanl› Dev-
leti ile yak›ndan ilgilenmeye bafllad›. 1890’da Baflbakan
Prens Bismark’›n istifas› üzerine, ‹mparator II. Wilhelm,
Almanya’n›n d›fl politikas›n› istedi¤i gibi yönetmeye bafl-
lad›. II. Wilhelm’in teflvikiyle Alman tüccar ve ifl adamla-
r›, Anadolu ile yak›ndan ilgilenmeye bafllad›lar.
Osmanl› Devleti 1880’de Almanya’ya ö¤renim için su-
baylar gönderdi. Bu flekilde Almanya ile kültürel ve aske-
rî iliflkiler geliflmeye bafllad›. Askerî alanda ›slahatlar için,
Almanya’dan subaylar getirildi. 1881’de Fransa’n›n Tu-
nus’u, bir y›l sonra da ‹ngiltere’nin M›s›r’› iflgal etmesi,
Osmanl› Devleti’ni d›fl politikada Almanya’ya daha çok
yaklaflt›rd›. 6 Ekim 1888’de Haydarpafla-‹zmit demiryo-
lunu iflletme ve ‹zmit-Ankara demiryolunu infla etme
hakk› Deutsche Bank’a verildi. 1889’da Alman ‹mparato-
ru II. Wilhelm, ‹stanbul’a geldi. Bu ziyaret, hem ekonomik
hem de siyasî amaç tafl›yordu. 26 A¤ustos 1896’da Os-
manl› Devleti ile Almanya aras›nda bir ticaret antlaflmas›
imzaland›. Bu antlaflma, Alman ekonomisinin Osmanl›
topraklar›na yay›lmas›n› kolaylaflt›rd›.
545
‹stanbul Sultanahmet Meydan›’ndaki Alman Çeflmesi
(Tablo: Bedri Kullar›, Ankara Resim ve Heykel Müzesi)
Türk - Yunan Savafl› dolay›s›yla flehit, malûl ve gazilerin
çocuklar› için yapt›r›lm›fl hat›ra mendil
(Askerî Müze)
