1908
n
Reval görüşmesi gerçekleşti (9 Haziran).
n
Sadrazam Avlonyalı Ferit Paşa görevden alındı,
yerine Sait Paşa getirildi (22 Temmuz).
n
İkinci Meşrutiyet ilân edildi (23 Temmuz).
n
Sadrazam Sait Paşa istifa etti. Kâmil Paşa
sadrazam oldu (4 Ağustos).
n
Hicaz demiryolu açıldı (30 Ağustos).
Şam-Hayfa arasında 1464 km uzunluğundaki demir-
yolunun yapımına 1900’de başlandı. Hattın giderlerini
karşılamak için devletin sağladığı malî kaynakların ya-
nında tüm İslâm dünyasından yardımlar toplandı, pullar
bastırıldı. Demiryolu, bölüm bölüm işletmeye açılarak
1908’de tamamlandı.
n
Yeni Gazete çıktı (2 Eylül).
İkinci Meşrutiyet’in ilânından sonra İkdam’dan ayrılan
Abdullah Zühtü’nün yönetiminde çıkarılan gazetenin
başyazarı Ahmet Emin (Yalman) idi. Gazetenin sürekli
yazarları arasında Mehmet Sadık, Hakkı Behiç, Nâzım
(Poroy) bulunuyordu.
n
Makedonya ıslahatı üzerindeki Avrupa kontrolü
kaldırıldı (3 Ekim).
n
Avusturya, Bosna-Hersek’i kendi topraklarına
kattığını ilân etti. Bağımsızlığını ilân eden Bulgar
Prensliği, Bulgaristan Krallığı adını aldı (5 Ekim).
n
Girit,Yunanistan’a katıldığını ilân etti (6 Ekim).
n
İkinci Meşrutiyet dönemi Meclis-i Mebusan’ı
açıldı (17 Aralık).
n
Osmanlı Ressamlar Cemiyeti kuruldu.
II. ABDÜLHAM‹T DÖNEM‹ OLAYLARI
rekete geçmelerine neden oldu. Askerî T›bbiye Okulu ö¤-
rencilerinden Ohrili ‹brahim Temo, Arapkirli Abdullah
Cevdet, Diyarbak›rl› ‹brahim Sükûti, Kafkasyal› Mehmet
Reflit, Bakülü Hüseyinzade Ali, gizli “‹ttihad-› Osmanî
Derne¤i”ni kurdular (1889). Derne¤in amac›, meflrutiyet
yönetimini uygulatmak, padiflah›n
sorumluluklar›n› denetim alt›na al-
makt›. Ayn› y›l Paris’teki Jön Türkle-
rin lideri Ahmet R›za Bey ile iliflki
kuruldu. Cemiyetin, II. Abdülhamit’i
tahttan indirmek düflüncesinde ol-
du¤u anlafl›l›nca, üyelerinin ço¤u tu-
tukland›. Bunun üzerine cemiyet,
d›fl ülkelerde teflkilâtlanmak zorun-
da kald›. Avrupa’ya giderken, bura-
larda ç›kard›klar› gazetelerde, II. Ab-
dülhamit’i ve yönetimini elefltiren
yaz›lar yazd›lar. Paris’te Meflveret, Cenevre’de Mizan ve
Osmanl›, Kahire’de Kanun-i Esasî ve Hak gazeteleri, ce-
miyetin bafll›ca yay›n organlar›yd›. 1902’de toplanan
kongrede Jön Türkler ikiye bölündüler. Ahmet R›za Bey’in
çevresinde toplananlar “‹ttihat ve Terakki Cemiyeti”ni
kurdular. Cemiyet daha sonra 1906’da Selânik’te kurulan
“Osmanl› Hürriyet Cemiyeti” ile birleflti ve “Osmanl› ‹tti-
hat ve Terakki Cemiyeti” ad›n› ald›.
II. MEfiRUT‹YET’‹N ‹LÂNI
‹ngiliz Kral› VII. Edward ile Rus Çar› II. Nikola’n›n,
9 Haziran 1908’de Reval’de buluflmalar› ve Ma-
kedonya’n›n, Osmanl› yönetiminden ayr›lmas›
konusunda anlaflmalar›, ‹ttihat ve Terakki Cemi-
yeti’ni harekete geçirdi. Cemiyet, Avrupa devletle-
rinin müdahalesini önlemek için, meflrutiyetin ye-
niden ilân›n› gerçeklefltirmeye karar verdi.
549
II. Meflrutiyet an›s›na “Padiflah›m çok yafla” yaz›l› kitap
Hicaz demiryolunun yap›m› çal›flmalar›
II. Meflrutiyet an›s›na ç›kar›lan madalya
