1919
n
Sadrazam Damat Ferit Paşa istifa etti
(20 Temmuz).
n
Damat Ferit Paşa üçüncü kez sadrazamlığa
getirildi (21 Temmuz).
n
Erzurum Kongresi toplandı (23 Temmuz).
Doğu Anadolu’da bir Ermeni devletinin kuruluşuna
engel olmak amacıyla, Erzurum Müdafaa-i Hukuk
Cemiyeti tarafından toplanan kongrenin başkanlığına
Mustafa Kemal Paşa getirildi.Toplanış şekli yönünden
bölgesel bir nitelik taşıyan kongre, aldığı kararlar yö-
nünden millî bir kongre özelliği taşımaktadır.
n
Sivas Kongresi toplandı (4 Eylül).
Amasya Genelgesi ile toplanması kararlaştırılan
kongre, Sivas Lisesi’nde toplandı. Kongre başkanlığına
Mustafa Kemal Paşa seçildi. Kongre, manda ve hima-
ye isteğini kesinlikle reddetti. Faaliyetlerini ayrı ayrı
sürdüren millî cemiyetleri, Anadolu ve Rumeli Müda-
faa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirdi. Kongre
adına karar almaya yetkili olan Temsil Heyeti oluştu-
ruldu.Temsil Heyeti başkanlığına Mustafa Kemal Pa-
şa getirildi.
n
Kuva-yı İnzibatiye Kumandanı Ahmet Anzavur,
Anadolu’daki Millî Kuvvetlere karşı mücadeleye
başladı (21 Eylül).
n
İngilizler, Samsun ve Merzifon’dan çekildiler
(27 Eylül).
n
Eski Harbiye nazırlarından Ali Rıza Paşa
sadrazam oldu (2 Ekim).
n
Amasya Görüşmesi yapıldı (20 Ekim).
Ali Rıza Paşa Hükûmeti’nin isteği ile gerçekleşen gö-
rüşmede, İstanbul Hükûmeti’ni Bahriye Nazırı Salih
Paşa,Temsil Heyeti’ni Mustafa Kemal Paşa temsil et-
ti. Görüşme sonunda Mebuslar Meclisi’nin bir an ön-
ce toplanması kararlaştırıldı.
n
Temsil Heyeti ve Mustafa Kemal Paşa, Ankara’ya
geldi (27 Aralık).
VI. MEHMET DÖNEM‹ OLAYLARI
Millî’yi kabul ve ilân etmesidir. Misak-› Millî ile Türk va-
tan›n›n s›n›rlar› çizilmekte, bar›fl›n hangi koflullarla ger-
çekleflebilece¤i belirtilmekteydi. Bu koflullar flunlard›:
• 30 Ekim 1918 Mondros Ateflkes Antlaflmas› imza-
land›¤› s›rada, düflman ordular›n›n iflgali alt›nda bu-
lunan Arap memleketlerinin durumu, halk›n ser-
bestçe verecekleri oyla belirlenmelidir. Bu ateflkes
antlaflmas›n›n s›n›rlar› içinde Türk ve ‹slâm ço¤un-
lu¤unun bulundu¤u bölgeler hiçbir suretle ayr›l›k
kabul etmez bir bütündür.
• Halk›n oyu ile ana vatana kat›lm›fl olan Kars, Arda-
han ve Artvin için gerekirse yeniden halk›n oyuna
baflvurulmas›n› kabul ederiz.
Mustafa Kemal Pafla, Erzurum Kongresi’ne kat›lan üyelerle (23 Temmuz 1919)
Mustafa Kemal Pafla ve Temsil Heyeti üyelerinin Ankara’da karfl›lan›fl›
(Tablo: Saip Tuna)
