Bu s›rada yönetimi elinde bu-
lunduran ‹ttihat ve Terakki Partisi,
‹ttifak Devletlerini daha güçlü gör-
mekteydi. ‹ttihat ve Terakki’nin
güçlü adam› olan Enver Pafla,
Almanya’n›n bu savafl› kesin
olarak kazanaca¤›na inan›yordu. Almanya’n›n ya-
n›nda savafla girilirse, daha önce kaybedilmifl olan yerler
geri al›nabilirdi.
Savafl›n bafllamas›ndan bir süre sonra, Akdeniz’de bu-
lunan iki Alman savafl gemisi Goben ve Breslav, ‹ngiliz
donanmas›ndan kaçarak, Osmanl› Devleti’ne s›¤›nd›lar.
Osmanl› Devleti, tarafs›zl›¤›n› korumak için, bu gemileri
sat›n ald›¤›n› bildirdi.
Almanya, savafl›n kendi üzerindeki yükünü hafiflete-
bilmek için, Osmanl› Devleti’nin savafla girmesinden ya-
nayd›. Böylece, ‹tilâf Devletleri yeni cepheler açacak, güç-
leri bölünecek ve Almanya’n›n yükü azalacakt›. Alman-
lar, bu konuda, Osmanl› Devleti’ne s›¤›nm›fl olan iki ge-
miden yararland›lar. Türk bayra¤› çekerek Karadeniz’e ç›-
kan Goben ve Breslav, Rus limanlar›n› bombalad›lar. Bu
olay üzerine Rusya, Osmanl› Devleti’ne ültimatom verdi.
Osmanl› Devleti ise, bu ültimatoma, 16 Kas›m 1914’te
savafl ilân ederek karfl›l›k verdi. Bir süre sonra Bulgaris-
tan da, Almanya yan›nda savafla girince, Osmanl› Devle-
ti ile Almanya, karadan birleflmifl oldular.
Osmanl› Devleti’nin savafla girmesiyle, savafl çok ge-
nifl alanlara yay›ld›. Bu durum, Üçlü ‹ttifak Devletleri için
büyük kazanç oldu. Kafkas Cephesinin aç›lmas›yla, Rus
kuvvetlerinin bir k›sm›n› üzerine çeken Osmanl› Devleti,
Do¤u Avrupa’da ‹ttifak Devletleri’nin yükünü azaltt›.
Almanlar›n bu konuda en büyük beklentisi ise,
Osmanl› padiflah›n›n halifelik gücünden yarar-
lanmak ve halifenin cihat ilân etmesi ve bunun
sonucunda ‹ngiliz sömürgelerindeki Müs-
lümanlar›n ayaklanmas› idi. Ancak,
V. Mehmet Reflat, cihat ilân etti¤i hâlde
bu ça¤r›ya uyan olmad›. Çünkü, Müs-
lümanlar›n ço¤u ‹ngiliz sömürgele-
rinde yafl›yordu. Hint Müslümanla-
r›, ‹ngilizlerin yönetiminde bize kar-
fl› savafl›rken, Araplar da ‹ngilizlere
yard›m ederek, Yemen’de, Hi-
caz’da ve Suriye’de, Türk asker-
lerine karfl› savaflt›lar.
O
T U Z
B
E fi ‹ N C ‹
O
SMAN L I
P
AD ‹ fi AH I
V . M
E HME T ( R E fi A T )
PAD‹fiAHLAR ALBÜMÜ
562
Tevfik Fikret
1915
n
Kanal (Süveyş) Harekâtı başarısızlıkla sonuçlandı
(2 Şubat).
Bahriye Nazırı ve 4. Ordu Kumandanı Cemal Paşa’nın,
25 bin kişilik bir kuvvetle ve ilkel araçlarla Süveyş Ka-
nalı’nı geçme girişimi başarısızlıkla sonuçlandı.
n
Çanakkale Deniz Savaşı kazanıldı (18 Mart).
İngiliz amirali Robeck kumandasındaki İngiliz ve Fran-
sız donanmalarının Çanakkale Boğazı’nı geçme girişi-
mi, ağır yenilgiye uğramalarıyla sonuçlandı.Altı saat sü-
ren savaşta İngiliz Ocean ve Irresistibl ile Fransız Bo-
uvet (Buve) zırhlıları batırıldı. Bir İngiliz ve iki Fransız
zırhlısı ağır yara aldı.
n
İngilizler ve Fransızlar, Seddülbahir ve
Arıburnu’na asker çıkardılar (25 Nisan).
n
Seddülbahir Savaşı kazanıldı (26 Nisan).
Gelibolu yarımadasına çıkartma yapan İngiliz, Fransız
ve Anzak kuvvetleri, Seddülbahir’de yapılan savaşta ye-
nilgiye uğratıldı.
n
Kabatepe Savaşı kazanıldı (4 Mayıs).
n
Van, Muş ve Bitlis, Rusların eline geçti (6 Mayıs).
n
Muavenet-i Milliye muhribi, bir gece baskınında
Çanakkale Boğazı girişinde İngilizlerin Goliath
zırhlısını batırdı (13 Mayıs).
n
Mustafa Kemal Paşa,Anafartalar’da İngilizlere
karşı büyük bir zafer kazandı (7 Ağustos).
n
Barbaros Hayrettin Zırhlısı batırıldı (9 Ağustos).
n
Tevfik Fikret öldü (19 Ağustos).
26 Aralık 1867’de İstanbul’da doğan Tevfik Fikret, top-
lumsal içerikli şiirleriyle,Türkiye’de Batılı sanat anlayışı-
nın yerleşmesinde büyük rol oynadı. 1888’de Mekteb-i
Sultani’yi (Galatasaray Lisesi) birincilikle bitiren Tevfik
Fikret, çeşitli yerlerde memurluklarda bulundu. 1891’de
Mirsad Dergisi’nin açtığı şiir yarışmasında birincilik ka-
zandı ve edebiyat çevrelerinde adını duyurdu. 1892’de
Mekteb-i Sultani’ye Türkçe öğretmeni olarak atandı.
1894’te Malûmat Dergisi’ni çıkaranlar arasında yer
aldı. 1896’da Servet-i Fünun Dergisi’nin yazı işleri mü-
dürlüğüne getirildi.Aynı yılTürkçe öğretmeni olarak Ro-
bert Kolej’e girdi. 1906’da yaptırdığı ve Aşiyan adını ver-
diği evine yerleşti. 1908’de ilân edilen II. Meşrutiyet’in
savunucularından oldu. Hüseyin Kâzım Kadri ve
Hüseyin Cahit (Yalçın) ile Tanin Gazetesi’ni
kurdu. Gazetenin İttihat ve Terakki’nin ya-
yın organı durumuna getirilmesine karşı
çıktı ve gazeteden ayrıldı. Daha sonra
Mekteb-i Sultani müdürlüğüne getirildi.
13 Nisan 1909’da meydana gelen
31 Mart Olayı’nı protesto etmek ama-
cıyla bu görevinden ayrıldı. Aşiyan’a çeki-
len Tevfik Fikret, şeker hastalığına yaka-
landı. Kolundan olduğu bir ameliyat son-
rası öldü.
n
Bulgaristan, İttifak Devletleri’nin yanında
savaşa girdi (14 Ekim).
V. MEHMET (REfiAT) DÖNEM‹ OLAYLARI
Sultan V. Mehmet Reflat’›n
portresinin yer ald›¤› kartpostal
