1917
n
Sen-Jean dö Morien Antlaşması imzalandı
(17 Nisan).
İtalya, İngiltere ve Fransa, Osmanlı Devleti’ni aralarında
paylaşmak amacıyla gizlice Sen-Jean dö Morien Ant-
laşması’nı imzaladılar. Bu antlaşma ile İtalya’ya daha
önce verileceği belirtilen Antalya bölgesine, İzmir ve yö-
resi de ilâve edildi.
n
Yıldırım Orduları Grubu kuruldu (Aralık).
1918
n
Medine müdafii Fahrettin Paşa teslim oldu
(13 Ocak).
n
Çanakkale Boğazı’nı abluka altında bulunduran
düşman gemilerine karşı, Osmanlı donanması,
baskın düzenledi.Yavuz zırhlısı yaralandı, Midilli
kruvazörü battı (20 Ocak).
n
II. Abdülhamit öldü (10 Şubat).
n
Brest-Litowsk Antlaşması imzalandı (3 Mart).
I. Dünya Savaşı’ndan çekilen Bolşevik Rusya; Osmanlı
Devleti, Almanya, Bulgaristan ve Avusturya-Macaristan
İmparatorluğu ile Brest-Litowsk Antlaşmasını imzaladı.
Barış görüşmelerinde Osmanlı Devleti’ni Sadrazam Ta-
lat Paşa temsil etti.Antlaşmaya göre: Rusya, 1878 Ber-
lin Antlaşması ile aldığı Kars, Ardahan ve Batum’u Os-
manlı Devleti’ne geri verdi.
n
Kerkük, İngilizlerin eline geçti (7 Mayıs).
n
Padişah V. Mehmet Reşat öldü (3 Temmuz).
V. Mehmet Reşat, Eyüp’te kendi yaptırdığı türbeye
defnedildi.
V. MEHMET (REfiAT) DÖNEM‹ OLAYLARI
ve Rusya savafltan çekildi. ‹ngiliz ve Frans›zlar›n
u¤rad›klar› yenilgi, Müslüman halklar›n bulun-
du¤u sömürgelerde, özellikle de Hindistan’da
ayaklanmalara yol açt›.
IRAK CEPHES‹
‹ngilizler taraf›ndan bu cephenin
aç›lma sebepleri; Abadan petrollerini koru-
mak, Ruslarla birleflerek, Hindistan’›n tehdit edilme-
sini önlemekti.
Savafl bafllad›¤›nda Basra’ya ç›kan ‹ngilizler, Selman-
pâk ve Kût-ül Amare’de yenilgiye u¤rad›lar. Kazan›lan bu
savafllara ra¤men, Irak cephesinde istenilen baflar› elde
edilemedi ve ‹ngilizler, Irak’tan ç›kar›lamad›. Bunun en
önemli sebebi, Baflkomutan Enver Pafla’n›n, Almanlar›n
iste¤ine uyarak, ‹ran’› Rus kuvvetlerinden temizlemeye
karar verdi¤i için, Irak cephesindeki taarruzlar› devam et-
tirmemesiydi. Bunun üzerine Basra’ya yeni kuvvetler ç›-
karan ‹ngilizler, giderek üstünlü¤ü ele geçirdiler. 11 Mart
1917’de Ba¤dat, ‹ngilizlerin eline geçti. Irak’ta ilerlemele-
rini sürdüren ‹ngilizler, Kerkük’ü ald›lar ve 30 Ekim
1918’de Mondros Mütarekesi imzaland›¤›nda Musul’a
yaklaflm›fl bulunuyorlard›.
MISIR VE F‹L‹ST‹N CEPHELER‹
M›s›r cephesi, Almanlar›n iste¤i üzerine aç›ld›. Amaç,
Süveyfl Kanal›’n› ele geçirerek, ‹ngilizlerin sömürgeleriyle
ba¤lant›s›n› kesmekti. Cemal Pafla komutas›ndaki kuv-
vetlerin 1915 y›l› içinde yapt›klar› hücumlar baflar›l› ol-
mad›. ‹ngilizler, Aden ve Süveyfl’ten sald›r›ya geçerek,
Türk kuvvetlerini geri çekilmek zorunda b›rakt›lar.
‹ngilizler bu arada, Yemen, Hicaz ve Filistin Araplar›n›
isyana k›flk›rtarak, bu bölgedeki Türk ordular›n› güç du-
rumda b›rakt›lar. Mekke Emiri fierif Hüseyin, ‹ngilizlerle ifl
birli¤i içindeydi. Türk kuvvetleri, bu durum karfl›-
s›nda, bu bölgeleri boflalt›p kuzeye do¤ru çekil-
meye bafllad›lar.
V. MEHMET (REfiAT) ÖLDÜ
I. Dünya Savafl›’n›n sonunun yaklaflt›¤› bir
dönemde hastalanan V. Mehmet (Reflat),
3 Temmuz 1918’de 74 yafl›ndayken öldü.
‹stanbul Eyüp iskelesi yak›nlar›nda kendi
yapt›rm›fl oldu¤u türbeye gömüldü.
565
Eyüp’te Sultan V. Mehmet Reflat’›n türbesi
(Çizim: Metin Keskin)
V. Mehmet Reflat
V. Mehmet Reflat’›n mührü
