1909
n
Ünlü Fransız pilot Louis Bleriot (Bleryo),
İstanbul’da gösteri uçuşu yaptı (11 Aralık).
Talimhane’den havalanan ve Kurtuluş’a yönelen uçak,
çıkan şiddetli rüzgâr nedeniyle düştü ve Louis Bleriot
yaralandı.
n
Sadrazam Hüseyin Hilmi Paşa istifa etti
(28 Aralık).
1910
n
Roma elçisi Hakkı Bey sadrazam oldu (12 Ocak).
n
Çırağan Sarayı yandı (19 Ocak).
n
Cerrahpaşa Hastanesi açıldı.
n
Arnavutluk’ta isyan çıktı (1 Nisan).
n
Girit Meclisi,Yunan kralına sadakat yemini etti (9
Mayıs).
n
Cem Dergisi yayımlandı (10 Aralık).
1910’da Roma elçiliğinde kâtip iken, ailevî se-
beplerle İstanbul’a dönen Mehmet Cemil
(Cem) tarafından kurulan dergi, karikatürleri-
nin yanı sıra, Refik Halit (Karay)’ın mizah ya-
zılarıyla da başarı sağladı. II. Meşrutiyet döne-
minde iktidarı da, muhalefeti de eleştirdi.
n
Osmanlı Sosyalist Fırkası kuruldu.
İştirak Dergisi sahibi Hüseyin Hilmi, Sosyalist Gazetesi
sahibi Namık Hasan, Muahede Gazetesi sahibi Pertev
Tevfik, İnsaniyet Gazetesi sahibi İsmail Faik ile Baha
Tevfik ve İsmail Suphi tarafından kuruldu. İttihat ve Te-
rakki’nin karşısında yer aldı. Partinin, sosyalist düşünce
akımları ve eylemleri üzerinde önemli bir etkisi olmadı.
n
Ressam Osman Hamdi Bey öldü.
Osman Hamdi Bey
(1842 İstanbul - 1910 İstan-
bul): Sadrazam Ethem Paşa’nın oğludur. Paris’te Güzel
Sanatlar Akademisi’ne devam etti. On iki yıl süreyle Pa-
ris’te yaşadı.Akademik çalışmaların yanı sıra Paris’ta ün-
lü ressamlardan özel dersler alarak bu konuda kendini
daha da yetkinleştirdi. 1881 yılında, İstanbul Arkeoloji
Müzesi’nin müdürlüğüne atandı. Bu müzenin kurulma-
sında ve açılmasında da büyük katkıları oldu. Bu görev-
de bulunduğu sırada, müzeyi zenginleştirmek amacıyla
birçok yerde kazılar yaptırdı. 1887 yılında Sayda yakın-
larında yapılan bir kazıda bulunan, Fenikelilere ait çok
değerli eserleri İstanbul’a aktararak yaygın bir ün ka-
zandı. Onun tarafından hazırlanmış olan müzeler hak-
kındaki yönetmelik, bugün bile geçerliliğini korumakta-
dır. Sanayii Nefise’nin de kurucusudur. Osman Hamdi
Bey’e Oxford Üniversitesi tarafından fahrî doktorluk un-
vanı verilmiştir.Yapıtlarında Doğu’ya özgü eşya ve insan
figürlerini büyük bir ustalıkla incelemiş olup klâsik resim-
de de yaygın bir ün kazanmıştır. Bugün Türk sanat tari-
hinin önemli adlarından biri olan Hamdi Bey, özellikle
Topkapı Sarayı Müzesi’nin şimdiki durumuna gelmesin-
de büyük rol oynamıştır.
V. MEHMET (REfiAT) DÖNEM‹ OLAYLARI
tika gere¤i, Osmanl› Devleti’nin zay›f durumundan yarar-
lanmak istedi. Trablusgarp, Osmanl› Devleti’nin Afri-
ka’daki son toprak parças› olup, ‹talya’n›n güneyinde bu-
lunuyordu. 1911’de Osmanl› Devleti’ne bir ültimatom ve-
ren ‹talya, Trablusgarp’›n kendisine teslim edilmesini iste-
di. ‹talya, bu konuda, ‹ngiltere ve Fransa’n›n deste¤ini
sa¤lam›flt›. ‹ste¤inin kabul edilmemesi üzerine, Osmanl›
Devleti’ne savafl açt›.
‹talyanlar, güçlü donanmalar›n›n deste¤inde Trablus-
garp k›y›lar›na asker ç›kard›lar. M›s›r, ‹ngilizlerin iflgalin-
de bulundu¤undan, Osmanl› Devleti karadan Trablus-
garp’a yard›m gönderemedi. ‹talya, denizde de çok güçlü
oldu¤undan, bu yolla da yard›m göndermek imkâns›zd›.
Bu nedenlerle, Trablusgarp’›n savunulmas›, oradaki kuv-
vetlere ve yerli halka b›rak›ld›. Ayr›ca, Mustafa Kemal ve
Enver Bey gibi, genç ve vatansever baz› subaylar gizlice
Trablusgarp’a gittiler. Mustafa Kemal, Derne’de; Enver
Bey, Bingazi’de kuvvetleri örgütlediler. ‹talyanlar, üstün
kuvvetlere sahip olmalar›na ra¤men, k›y›lardan içeri gide-
mediler. Mustafa Kemal, Derne ve Tobruk’ta önemli ba-
flar›lar kazand›.
‹talya, Osmanl› Devleti’ni bar›fla zorlamak için, Ro-
dos ve Oniki Ada’y› iflgal etti; Çanakkale Bo¤az›’n›
topa tuttu. Ancak, bu çabalar›ndan bir sonuç alama-
d›. Bu s›rada, Balkan Savafl›’n›n ç›kmas› üzerine,
Osmanl› Devleti, yak›n ve daha büyük
tehlike karfl›s›nda, ‹talya ile anlafl-
mak zorunda kald›. ‹sviçre’nin
Ufli flehrinde bir antlaflma yap›ld›
(1912).
555
Cem Dergisi
V. Mehmet Reflat’›n, saltanat›n›n
üçüncü y›l›nda bast›rd›¤› beflibirlik
Trablusgarp Komutan› Mustafa Kemal, arkadafllar›yla
