1913
n
Yunanistan ile Atina Antlaşması imzalandı
(14 Ekim).
n
Liman von Sanders başkanlığında bir Alman askerî
heyeti İstanbul’a geldi (14 Aralık).
Alman Generali Liman von Sanders, Osmanlı İttihat ve
Terakki yönetiminin çağrısı üzerine, orduda reformlar
yapmak için İstanbul’a geldi. Almanya’nın ünlü general-
lerinden olan Liman von Sanders, beş yıllık bir dönem
için çağrıldı. Önce, I. Kolordu Komutanlığı’na ataması
yapıldı. Ancak Almanya, rütbesini I. ferikliğe (orgeneral)
çıkarınca, Osmanlı Hükûmeti de, anlaşma gereğince bir
üst rütbeye, müşirliğe (mareşal) yükseltti. Eğitimci olarak
geldiği hâlde, I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla, ilkin Ça-
nakkale’de, sonra da Filistin’de çok etkin komutanlıklara
getirildi.
1914
n
Enver Bey, paşalığa terfi ettirildi ve Harbiye Nazırı
oldu (3 Ocak).
n
Vilâyât-ı Şarkiyye’de ıslahat yapılması hakkında
Yeniköy Mukavelesi imzalandı (6 Şubat).
Ayastefanos ve Berlin antlaşmalarında yer alan, Doğu
Anadolu’da Ermenilerin oturduğu yerlerde ıslahat yapıl-
masıyla ilgili maddeyi, tüm baskılara rağmen, II. Abdülha-
mit uygulamamıştı. Rusya’nın girişimi, İngiltere ve Fran-
sa’nın ısrarları üzerine, Sadrazam Sait Halim Paşa’nınYe-
niköy’deki yalısında, Doğu Anadolu’nun yabancı müfettiş-
ler tarafından ıslahına ait mukavele imzalandı.
n
Türkiye’de ilk uçak postası hizmete girdi
(12 Şubat).
n
İstanbul’da ilk elektrikli tramvay çalışmaya başladı
(20 Şubat).
Şehremini (Belediye Başkanı) vekili Bedri Bey’in konuş-
ması ile hizmete giren
elektrikli tramvay, ilk
seferini Karaköy-Orta-
köy arasında gerçek-
leştirdi.
n
Osmanlı Devleti ile Sırbistan arasında İstanbul
Antlaşması imzalandı (14 Mart).
n
İngiltere, Osmanlı Devleti’nin parasını ödeyip
ısmarladığı iki savaş gemisini teslim etmekten
vazgeçti (21 Temmuz).
n
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun,
Sırbistan’a savaş ilân etmesiyle Birinci Dünya
Savaşı başladı (28 Temmuz).
n
Osmanlı Devleti ile Almanya arasında gizli ittifak
antlaşması imzalandı (2 Ağustos).
n
Goben ve Breslav adındaki iki Alman zırhlısı,
Osmanlı Devleti’ne sığındı (11 Ağustos).
V. MEHMET (REfiAT) DÖNEM‹ OLAYLARI
K›y›lar›m›za yak›n Ege adalar›n›n gelece¤i ile ilgili ka-
rar, Avrupa devletlerine b›rak›lm›flt›. Bu devletlerin ver-
dikleri karar ise; Bozcaada, ‹mroz ve Meis’in d›fl›nda ka-
lan adalar›n Yunanistan’a verilmesi oldu. Osmanl› Devle-
ti, bu karar› kabul etmedi. Ancak, Yunanl›lar›n bu adalar›
ellerinde bulundurduklar› günlerde Birinci Dünya Savafl›
bafllad›¤›ndan bir fley yap›lamad›.
Birinci Balkan Savafl›’nda, ordular›n iyi yönetilmeme-
si, az›nl›klar›n ihaneti, orduda particilik ve ikili¤in bulun-
mas›, yenilginin bafll›ca sebepleri oldu. Balkan Savafllar›,
Osmanl› Devleti’nin, Balkan devletlerini bile yenemeye-
cek kadar güçsüz oldu¤unu gösterdi. Yine bu savafl›n so-
nunda, Ege Denizi ve Balkanlarda Osmanl› varl›¤› sona
erdi. Balkan Savafl› s›ras›nda ve sonras›nda, yüzy›llard›r
Rumeli’de yaflayan binlerce Türk, ‹stanbul ve Anadolu’ya
göç etmek zorunda kald›lar.
I. DÜNYA SAVAfiI
SAVAfiIN SEBEPLER‹
XIX. yüzy›l›n sonlar›na do¤ru siyasî birliklerini
tamamlayan Almanya ve ‹talya, k›sa zamanda sa-
nayilerini gelifltirdiler. Ancak, ham madde ve pa-
zar sorunlar›n›n çözümü için sömürge elde etme-
de geç kalm›fllard›. Bu nedenle ekonomik s›k›nt›
içinde bulunuyorlard›. Almanya, 1870’te ald›¤›
Alsas-Loren bölgesi yüzünden, Fransa ile anlafl-
mazl›k hâlindeydi. Afrika’da ve Okyanus ada-
lar›nda sömürgeler elde etmeye çal›flan Alman-
ya, buralarda da ‹ngiltere ile karfl› karfl›ya gel-
di.
559
Osmanl› ‹mparatorlu¤u’nun I. Dünya Savafl›’na
girifliyle ilgili cihat fetvalar›
Edirne’nin Bulgarlara teslimini gösteren temsilî bir resim
‹stanbul’da ilk elektrikli
tramvay, kurban kesilerek
hizmete giriyor
