1914
n
Osmanlı Devleti, tek taraflı olarak
kapitülâsyonların kaldırıldığını ilân etti (9 Eylül).
n
Harbiye Nazırı Enver Paşa, başkumandan vekili
-başkumandan padişahtır- tayin edildi (21 Ekim).
n
Alman amirali Suşon komutasında Karadeniz’e
çıkanYavuz (Goben) ve Osmanlı donanması, Rus
limanlarını bombaladı (29 Ekim).
n
Burdur ve Isparta’da deprem oldu (4 Kasım).
n
Osmanlı Devleti,Almanya’nın yanında Birinci
Dünya Savaşı’na girdi (11 Kasım).
n
Cihad-ı Ekber ilân edildi.
n
Yeşilköy’deki Rus Abidesi yıkıldı (14 Kasım).
n
Rus donanması,Trabzon’u bombaladı (17 Kasım).
n
Osmanlı donanmasına bağlı Mesudiye Zırhlısı, bir
torpil yarası alarak Çanakkale Boğazı’nda battı
(13 Aralık).
n
Sarıkamış Harekâtı başladı (21 Aralık).
Harbiye Nazırı ve Başkumandan Vekili Enver Paşa’nın
sevk ve idare ettiği Sarıkamış Harekâtı, başarısızlıkla
sonuçlandı. 150 bin kişilik Osmanlı ordusu şiddetli so-
ğuk, açlık ve tifüs
nedeniyle 90 bin
kayıp verdi. Enver
Paşa, 3. Ordu Ko-
mutanlığını Hafız
Hakkı Paşa’ya bı-
rakıp İstanbul’a
döndü.
V. MEHMET (REfiAT) DÖNEM‹ OLAYLARI
Avusturya-Macaristan ‹mparatorlu¤u ile Rusya, Bal-
kanlara yerleflme konusunda siyasî bir çat›flma içindeydi-
ler. Almanya, bu konuda Avusturya-Macaristan ‹mpara-
torlu¤u’nu destekliyordu. Çünkü, Balkanlara egemen ola-
cak bir Rusya, Almanya için sorun ç›karabilirdi. Bu du-
rum, Almanya’n›n Osmanl› Devleti üzerindeki amaçlar›n›
gerçeklefltirmesine engel olabilirdi. Almanya’n›n bu tutu-
mu, Rusya’y›, ‹ngiltere ve Fransa’ya yaklaflt›rd›. Alman-
ya’n›n Osmanl› Devleti’ne yak›nlaflmas›, ‹ngiltere’yi hu-
zursuz ediyordu. Çünkü, Süveyfl Kanal›’n›n aç›lmas›ndan
sonra büyük önem kazanan M›s›r’›n tehlikeye düflmesi,
‹ngiltere’yi korkutuyordu.
‹TT‹FAK VE ‹T‹LÂF GRUPLARININ OLUfiMASI
Millî çat›flmalar, askerî antlaflmalar ve ekonomik ne-
denlerle, güçlü devletler, yanlar›na baz› küçük devletleri
de alarak iki gruba ayr›ld›lar.
Almanya, 1883’te Avusturya-Macaristan ‹mparator-
lu¤u ve ‹talya ile birleflerek, Üçlü ‹ttifak’› kurdu (Savafl
bafllad›ktan sonra Osmanl› Devleti ile Bulgaristan bu gru-
ba girerken, ‹talya, ‹tilâf grubuna geçti). Bu birleflme kar-
fl›s›nda ‹ngiltere, Fransa ve Rusya da kendi aralar›nda Üç-
lü ‹tilâf’› kurdular (1893-1907) (Sonradan bu gruba S›r-
bistan, Romanya, Yunanistan, Japonya, ‹talya ve ABD
kat›ld›). Bu iki grup, her alanda birbirleriyle yar›fl›yor ve
savafla haz›rlan›yorlard›. Savafl› bafllatmak için ufak bir
k›v›lc›m yeterli olacakt›.
SAVAfiIN BAfiLAMASI
28 Haziran 1914’te Avusturya-Macaristan veliaht›
Ferdinand, Saraybosna’da bir S›rp taraf›ndan öldürüldü.
Bu olay, Birinci Dünya Savafl›’n› bafllatan k›v›lc›m oldu.
Avusturya-Macaristan ‹mparatorlu¤u, S›rbistan’› ceza-
land›rmak için savafl ilân etti. Birkaç gün içinde her iki ta-
raf devletleri, birbirlerine savafl ilân ettiler. Ancak, ‹ttifak
Devletleri içinde yer alan ‹talya, bir süre bekledikten son-
ra ‹tilâf Devletleri aras›na kat›ld›.
OSMANLI DEVLET‹’N‹N SAVAfiA G‹RMES‹ VE CEPHELER
Osmanl› Devleti, Balkan Savafllar›’ndaki yenilginin et-
kisiyle orduyu ve donanmay› ›slah etmeye çal›fl›rken, bir
yandan da iki gruba ayr›lm›fl olan Avrupa’da baz› ittifak
teflebbüslerinde bulundu. ‹ttifak teflebbüslerinin baflar›s›z-
l›kla sonuçlanmas›, Osmanl› Devleti’ni Almanya’ya yak-
laflt›rd›.
O
T U Z
B
E fi ‹ N C ‹
O
SMAN L I
P
AD ‹ fi AH I
V . M
E HME T ( R E fi A T )
PAD‹fiAHLAR ALBÜMÜ
560
Enver Pafla
Ruslar›n Yeflilköy’de yapt›rd›¤›
Ayastefanos Rus An›t› ve y›k›l›fl›n›n resim-
leri
